Een vaststellingsovereenkomst (VSO) ontvangen tijdens je zwangerschap is een bijzondere en soms overweldigende situatie. Je hebt in deze periode namelijk wettelijke bescherming die jou een stevige onderhandelingspositie geeft — maar er kleven ook serieuze risico’s aan het zomaar tekenen. Zeker als er ook sprake is van ziekte door de zwangerschap, is het cruciaal om eerst juridisch advies in te winnen voordat je iets ondertekent.
Het opzegverbod tijdens zwangerschap
Als zwangere werkneemster geniet je extra ontslagbescherming. De werkgever kan jouw arbeidsovereenkomst niet eenzijdig opzeggen: het opzegverbod is vastgelegd in artikel 7:670 lid 2 BW en geldt vanaf de eerste dag dat de werkgever op de hoogte is van de zwangerschap. Die bescherming loopt door tijdens het bevallingsverlof én tot zes weken nadat je je werk na het verlof hebt hervat.
Word je na het bevallingsverlof nog ziek door zwangerschapsgerelateerde klachten, dan schuift die termijn van zes weken op tot het moment waarop je daadwerkelijk weer aan de slag gaat. Je bent dus gedurende een flinke periode beschermd tegen eenzijdig ontslag.
Er zijn een paar uitzonderingen waarbij het opzegverbod niet geldt:
- Ontslag op staande voet wegens een dringende reden
- Ontslag tijdens de proeftijd (mits de zwangerschap zelf geen reden is)
- Volledige bedrijfsbeëindiging of faillissement
- Beëindiging van de activiteiten van het onderdeel waar jij werkt, mits je daar minstens 26 weken werkzaam bent geweest
Belangrijk: het opzegverbod betekent niet dat de werkgever helemaal geen actie kan ondernemen. Via de kantonrechter kan een ontbinding worden gevraagd, maar ook dan weegt jouw situatie zwaar mee in de beoordeling.
VSO en zwangerschap dat moet je weten
Hoewel jouw werkgever je niet eenzijdig mag ontslaan, mag hij je wél een vaststellingsovereenkomst aanbieden. Een VSO is immers een beëindiging met wederzijds goedvinden: jij ondertekent vrijwillig, waardoor het opzegverbod hier formeel niet aan in de weg staat. Toch betekent dit geenszins dat je zomaar moet tekenen.
Jouw zwangerschap geeft je juist een sterke onderhandelingspositie. De werkgever weet dat een formele ontslagroute via UWV of kantonrechter lastig is zolang het opzegverbod geldt, waardoor hij er belang bij heeft om er samen met jou uit te komen. Dat biedt ruimte om betere voorwaarden te bedingen, zoals een hogere ontslagvergoeding dan de wettelijke transitievergoeding, uitbetaling van resterende vakantiedagen of het laten vervallen van een concurrentiebeding.
Je bent nooit verplicht een VSO te ondertekenen. Wil je niet meewerken, dan staat dat volledig vrij.
Vaststellingsovereenkomst bij ziekte door zwangerschap extra risico
Hier zit het grootste gevaar. Ben je ziek als gevolg van je zwangerschap, dan is het in vrijwel alle gevallen onverstandig om een VSO te tekenen. Het UWV beschouwt het meewerken aan ontslag tijdens ziekte als een zogeheten benadelingshandeling: je geeft jouw recht op loondoorbetaling prijs, en daarmee benadeelt de werkgever ook het UWV.
De gevolgen zijn ingrijpend:
- Je hebt geen recht op een WW-uitkering, want je bent bij uitdiensttreding niet beschikbaar voor de arbeidsmarkt
- Een aanvraag voor een Ziektewetuitkering zal het UWV naar verwachting afwijzen wegens de benadelingshandeling
- Ook als je hoopt snel te herstellen, kijkt het UWV naar je daadwerkelijke inzetbaarheid op het moment van uitdiensttreding
Zelfs als je nu nog niet officieel ziek bent maar wel klachten hebt die mogelijk tot uitval kunnen leiden, raden we aan dit goed te laten beoordelen. Bij twijfel over jouw gezondheidssituatie én een voorstel voor een VSO is professioneel advies geen luxe, maar noodzaak.
Plan een vrijblijvend gesprek en ontdek wat we voor je kunnen betekenen.
Plan een gesprekDe WAZO-uitkering en wat er op het spel staat
Als werknemer in loondienst heb je tijdens je zwangerschaps- en bevallingsverlof recht op een uitkering op grond van de Wet arbeid en zorg (WAZO). Die uitkering bedraagt 100% van jouw dagloon, met een wettelijk vastgesteld maximum. Het verlof duurt minimaal zestien aaneengesloten weken, waarvan minstens tien weken na de bevalling. Bij een meerling gelden langere termijnen.
Teken je een VSO voordat je verlof is afgelopen of terwijl je nog aanspraak hebt op deze uitkering, dan loop je het risico die rechten geheel of gedeeltelijk te mislopen. Dat is een direct financieel nadeel bovenop het verlies van je baan. Loopt jouw tijdelijke contract af tijdens het verlof, dan eindigt het dienstverband van rechtswege, maar houd je in dat geval doorgaans wél recht op de WAZO-uitkering voor de resterende verlofperiode via het UWV.
Praktische tips als je een VSO ontvangt tijdens je zwangerschap
- Teken nooit direct. Je hebt na ondertekening wettelijk veertien dagen bedenktijd; meldt de werkgever dit niet schriftelijk, dan geldt een termijn van eenentwintig dagen.
- Laat de VSO altijd controleren door een arbeidsrechtspecialist voordat je reageert richting werkgever.
- Ga na of je ziek bent of klachten hebt die verband houden met de zwangerschap. Zo ja, wacht dan met iedere beslissing totdat je advies hebt ontvangen.
- Controleer of de VSO WW-proof is: het initiatief moet bij de werkgever liggen, er mag geen dringende reden zijn en het ontslag mag niet aan jou te wijten zijn.
- Zorg voor neutrale bewoordingen in de VSO. Beschuldigende of verwijtbare formuleringen kunnen je uitkeringsrechten schaden.
- Onderhandel over de vergoeding. De wettelijke transitievergoeding is een minimum; juist als zwangere werkneemster heb je argumenten om meer te vragen.
- Controleer de opzegtermijn. Een te kort gehanteerde fictieve opzegtermijn kan er toe leiden dat je WW-uitkering later ingaat of zelfs wordt geweigerd.
- Laat concurrentie- en relatiebedingen schrappen of beperken, zeker nu je op zoek moet naar nieuw werk.
Tijdelijk contract of proeftijd en zwangerschap
Heb je een tijdelijk contract, dan kan dat gewoon op de afgesproken datum aflopen, ook al ben je zwanger. De werkgever mag alleen niet besluiten jouw contract níét te verlengen vanwege de zwangerschap. Als je aannemelijk kunt maken dat de zwangerschap de reden was voor het niet verlengen, kun je dat aanvechten; dit wordt gezien als ongepast onderscheid op grond van geslacht. Hetzelfde geldt bij een beëindiging tijdens de proeftijd: de zwangerschap mag nooit de reden zijn.
Waarom Arbeidsjurist Eindhoven
Een VSO ontvangen tijdens je zwangerschap is een van de meest gevoelige situaties in het arbeidsrecht. De combinatie van ontslagbescherming, uitkeringsrisico’s en financiële belangen vraagt om iemand die precies weet waar de valkuilen zitten. Bij Arbeidsjurist Eindhoven helpen we zwangere werknemers in de regio Eindhoven en Brabant met het beoordelen, onderhandelen en zo nodig aanvechten van een Vaststellingsovereenkomst. We kijken niet alleen naar de tekst van de overeenkomst, maar ook naar jouw bredere situatie: jouw gezondheid, jouw uitkeringsrechten en jouw toekomst.
Heb je een VSO ontvangen of verwacht je er één te krijgen? Neem vrijblijvend contact met ons op. We denken graag met je mee, zonder dat je ergens aan vastit.
Veelgestelde vragen
Mag mijn werkgever mij een vaststellingsovereenkomst aanbieden terwijl ik zwanger ben?
Ja, dat mag. Een VSO is een beëindiging met wederzijds goedvinden en valt daarmee buiten het opzegverbod. Je werkgever kan je dus een voorstel doen, maar jij bent nooit verplicht om akkoord te gaan. Omdat het opzegverbod tijdens zwangerschap wél geldt voor eenzijdig ontslag, heb je juist een sterke onderhandelingspositie.
Verlies ik mijn WW-uitkering als ik een VSO teken tijdens mijn zwangerschap?
Niet per se, maar er zijn strikte voorwaarden. De VSO moet WW-proof zijn: het initiatief moet bij de werkgever liggen, er mag geen dringende reden voor ontslag zijn, de fictieve opzegtermijn moet correct zijn toegepast en de bewoordingen moeten neutraal zijn. Ben je ziek door de zwangerschap, dan is de kans groot dat het UWV zowel een WW- als een Ziektewetuitkering weigert wegens een zogeheten benadelingshandeling. Laat de overeenkomst altijd juridisch controleren.
Wat is het opzegverbod bij zwangerschap en hoe lang duurt het?
Het opzegverbod is vastgelegd in artikel 7:670 lid 2 BW en verbiedt de werkgever om jouw arbeidsovereenkomst eenzijdig op te zeggen. Het geldt vanaf de eerste dag dat de werkgever op de hoogte is van de zwangerschap, loopt door tijdens het bevallingsverlof en nog zes weken na werkhervatting. Bij zwangerschapsgerelateerde ziekte na het verlof schuift die termijn op totdat je daadwerkelijk weer aan het werk bent.
Wat staat er op het spel als ik ziek ben door mijn zwangerschap en toch een VSO teken?
In dat geval loop je het risico op geen enkel vangnet: je hebt geen recht op WW (want je kunt niet solliciteren) en een Ziektewetuitkering wordt naar verwachting geweigerd door het UWV, omdat het meewerken aan ontslag tijdens ziekte als benadelingshandeling wordt gezien. Je geeft immers je recht op loondoorbetaling prijs. Vraag altijd eerst juridisch advies als je ziek bent of klachten hebt die verband houden met de zwangerschap.
Hoe sterk is mijn onderhandelingspositie als zwangere werkneemster bij een VSO?
Relatief sterk. Omdat het opzegverbod van kracht is, weet de werkgever dat een formele ontslagroute via UWV of kantonrechter moeilijk en onzeker is. Dat geeft jou ruimte om meer dan alleen de wettelijke transitievergoeding te vragen, vakantiedagen te laten uitbetalen, een concurrentiebeding te laten schrappen of een hogere vergoeding te bedingen. Laat je bijstaan door een arbeidsjurist om het maximale uit de onderhandelingen te halen.
We denken graag met je mee. Voor advies op maat voor jouw situatie gaan we graag met je in gesprek. Aan de inhoud van deze pagina kunnen geen rechten worden ontleend en er kunnen onjuistheden in voorkomen.
