Wanneer je een vaststellingsovereenkomst tekent, eindigt je dienstverband met wederzijds goedvinden. Maar wat gebeurt er dan met de vakantiedagen die je nog hebt openstaan? Die mag je niet zomaar laten verdwijnen: de wet geeft je hier duidelijke rechten. Het is essentieel dat je dit goed laat regelen vóórdat je jouw handtekening zet.
Wettelijke verplichting bij einde dienstverband
Het uitgangspunt in de wet is helder: bij het einde van de arbeidsovereenkomst moeten alle openstaande vakantiedagen worden afgerekend. Dit volgt uit artikel 7:641 BW. Zowel wettelijke als bovenwettelijke vakantiedagen die nog niet zijn vervallen of verjaard, moeten worden uitbetaald als je ze niet meer kunt opnemen. Dat geldt dus ook bij een beëindiging via een Vaststellingsovereenkomst.
Let op: tijdens een lopend dienstverband mogen wettelijke vakantiedagen níet worden afgekocht. Dit afkoopverbod is vastgelegd in artikel 7:640 BW. Pas op het moment dat de arbeidsovereenkomst daadwerkelijk eindigt, is uitbetaling toegestaan. Dat maakt de eindafrekening in een VSO dus een belangrijk moment.
Wettelijke en bovenwettelijke dagen hebben andere regels
Er zijn twee soorten vakantiedagen, en die worden bij een VSO verschillend behandeld. Het onderscheid is cruciaal voor de hoogte van jouw eindafrekening.
Wettelijke vakantiedagen zijn de dagen waarop je wettelijk minimaal recht hebt: vier keer het aantal uren dat je per week werkt. Werk je vijf dagen per week, dan gaat het om minimaal twintig dagen per jaar. Deze dagen vervallen zes maanden na het kalenderjaar waarin je ze hebt opgebouwd. Bouw je dagen op in 2025, dan vervallen ze dus op 1 juli 2026. Er geldt een uitzondering als je redelijkerwijs niet in staat was om de dagen op te nemen, bijvoorbeeld door ziekte of omdat je werkgever je er niet op heeft gewezen dat de dagen dreigden te vervallen.
Bovenwettelijke vakantiedagen zijn de extra dagen die boven op het wettelijk minimum zijn afgesproken in jouw arbeidsovereenkomst of cao. Deze dagen kennen een veel ruimere termijn: ze verjaren pas na vijf jaar. Bovenwettelijke dagen opgebouwd in 2025 zijn dus geldig tot en met 31 december 2030.
Opnemen of uitbetalen: wat is slim?
Bij een VSO heb je doorgaans de keuze: je neemt je vakantiedagen op vóór de einddatum, of je laat ze uitbetalen in de eindafrekening. Beide opties hebben voor- en nadelen die je goed moet afwegen.
Als je de dagen opneemt vóór de einddatum, loopt je salaris gewoon door en bouw je gedurende die periode ook nog pensioen en nieuwe vakantiedagen op. Een mogelijk nadeel is dat dit de einddatum naar achteren verschuift, wat gevolgen kan hebben voor de ingangsdatum van je WW-uitkering.
Als je de dagen laat uitbetalen, ontvang je het brutoloon per dag direct als een bedrag in de eindafrekening. Dit is eenvoudig en overzichtelijk, maar het wordt belast als gewoon loon. Bij een groot aantal uitbetaalde dagen kan dit leiden tot een hogere belastingdruk in dat jaar.
Er is ook een tussenweg: een gedeeltelijke regeling waarbij je een deel van de dagen opneemt en de rest laat uitbetalen. Dit kan soms fiscaal voordeliger uitpakken.
Vrijstelling van werk en jouw vakantiedagen
Een aandachtspunt dat in de praktijk vaak voor discussie zorgt, is de situatie waarin je wordt vrijgesteld van werk. Werkgevers proberen in deze gevallen regelmatig de openstaande vakantiedagen weg te strepen tegen de vrijstellingsperiode. In de VSO staat dan dat de vakantiedagen ‘geacht worden te zijn opgenomen’ tijdens die periode. Als je op eigen initiatief akkoord gaat met deze constructie, kan dat redelijk zijn. Maar als de vrijstelling eenzijdig door jouw werkgever is opgelegd, is het juridisch gezien niet vanzelfsprekend dat jij daarvoor vakantiedagen moet inleveren. Lees de tekst van jouw VSO op dit punt altijd kritisch.
Plan een vrijblijvend gesprek en ontdek wat we voor je kunnen betekenen.
Plan een gesprekPraktische checklist voor de eindafrekening
Voordat je een VSO ondertekent, is het verstandig de volgende punten goed na te lopen:
- Vraag een actueel overzicht op van je vakantiesaldo, met een duidelijk onderscheid tussen wettelijke en bovenwettelijke dagen.
- Controleer welke dagen dreigen te vervallen vóór of rondom de einddatum van de VSO.
- Zorg dat de VSO expliciet vermeldt hoeveel dagen er openstaan en hoe deze worden afgewikkeld — uitbetalen, opnemen of een combinatie.
- Controleer of de tekst over vrijstelling van werk de vakantiedagen correct behandelt en of je het daarmee eens bent.
- Vergeet ook de pro-rata vakantietoeslag niet: die is eveneens verschuldigd tot aan de einddatum.
- Controleer of de cao aanvullende afspraken bevat over vervaltermijnen of de afkoop van bovenwettelijke dagen.
- Kijk of de finale kwijting in de VSO de vakantiedagenafrekening correct dekt — een fout hier kan later tot conflicten leiden.
Vakantietoeslag hoort erbij
Naast de vakantiedagen zelf heb je bij het einde van je dienstverband ook recht op de opgebouwde maar nog niet uitbetaalde vakantietoeslag. Deze wordt berekend over de periode vanaf de laatste uitbetaling van vakantiegeld tot aan de einddatum van de arbeidsovereenkomst. Dit bedrag moet eveneens in de eindafrekening van de VSO worden opgenomen. Controleer dus altijd of dit apart is vermeld in de overeenkomst.
Finale kwijting en het belang van goede afspraken
Bijna iedere VSO bevat een bepaling over finale kwijting: na ondertekening kunnen beide partijen niets meer van elkaar vorderen. Dit betekent in de praktijk dat als vakantiedagen in de VSO niet correct zijn vastgelegd, je achteraf moeilijk aanspraak kunt maken op uitbetaling. Uit de rechtspraktijk blijkt dat rechters wél toewijzen als er in de VSO een expliciete belofte staat die niet is nagekomen. Maar voorkomen is beter dan genezen: zorg dat alles vóór ondertekening klopt.
Waarom Arbeidsjurist Eindhoven
Een VSO bevat vaak meer haken en ogen dan op het eerste gezicht zichtbaar is. Vakantiedagen, vakantietoeslag en vrijstellingsbepalingen zijn onderwerpen waar werknemers in de regio Eindhoven en Brabant regelmatig geld op tafel laten liggen. Bij Arbeidsjurist Eindhoven kijken we jouw vaststellingsovereenkomst grondig na, controleren we de eindafrekening en helpen we je om te onderhandelen over de voorwaarden die voor jou het meest gunstig zijn. Neem vrijblijvend contact met ons op — we denken graag met je mee.
Veelgestelde vragen
Moet mijn werkgever mijn vakantiedagen altijd uitbetalen bij een VSO?
Ja, in beginsel wel. Bij het einde van de arbeidsovereenkomst moeten openstaande vakantiedagen die nog niet zijn vervallen of verjaard worden uitbetaald (artikel 7:641 BW). Dit geldt voor zowel wettelijke als bovenwettelijke dagen. In de VSO kunnen wel andere afspraken worden gemaakt, zoals het opnemen van de dagen vóór de einddatum, maar dit moet dan wel uitdrukkelijk zijn overeengekomen.
Wat is het verschil tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen bij een VSO?
Wettelijke vakantiedagen zijn de minimaal verplichte dagen op basis van de wet (vier keer je wekelijkse arbeidsduur). Ze vervallen zes maanden na het opbouwjaar. Bovenwettelijke vakantiedagen zijn extra dagen afgesproken in je arbeidsovereenkomst of cao en verjaren pas na vijf jaar. Bij de eindafrekening in een VSO gelden voor beide soorten andere regels, vandaar dat het belangrijk is ze duidelijk van elkaar te onderscheiden in de overeenkomst.
Mijn werkgever stelt me vrij van werk. Mag hij mijn vakantiedagen daartegen wegstrepen?
Dat hangt af van de omstandigheden. Als jij akkoord gaat met een vrijstelling en de vakantiedagen worden expliciet verrekend met die periode, kan dit redelijk zijn. Maar als de vrijstelling op initiatief van de werkgever is, is het juridisch niet zonder meer vanzelfsprekend dat jij daarvoor vakantiedagen inlevert. Laat de tekst van de VSO op dit punt altijd controleren door een arbeidsjurist.
Wat als mijn vakantiedagen niet of verkeerd zijn uitbetaald terwijl ik al finale kwijting heb getekend?
Finale kwijting betekent dat partijen na ondertekening niets meer van elkaar kunnen vorderen. Maar als in de VSO expliciet is afgesproken dat vakantiedagen zouden worden uitbetaald en dat is niet gebeurd, dan kun je de werkgever daar toch op aanspreken. Een afgesproken verplichting blijft bestaan, ook na finale kwijting. Uit de rechtspraktijk blijkt dat rechters dit soort vorderingen kunnen toewijzen. Raadpleeg een arbeidsjurist als je vermoedt dat jou iets verschuldigd is.
Heeft de uitbetaling van vakantiedagen gevolgen voor mijn WW-uitkering?
Dat kan, afhankelijk van hoe de uitbetaling is vormgegeven. Het UWV beoordeelt of de einddatum in de VSO aansluit op de normale opzegtermijn. Als er veel vakantiedagen ineens worden uitbetaald, kan het UWV onderzoeken of dit in feite een extra ontslagvergoeding is die bedoeld is om de fictieve opzegtermijn te omzeilen. Zorg er daarom voor dat de afspraken in de VSO correct aansluiten op de WW-regels. Laat je hierbij begeleiden door een arbeidsjurist.
We denken graag met je mee. Voor advies op maat voor jouw situatie gaan we graag met je in gesprek. Aan de inhoud van deze pagina kunnen geen rechten worden ontleend en er kunnen onjuistheden in voorkomen.
