Word je ontslagen tijdens je proeftijd, dan lijkt het alsof je weinig te zeggen hebt. Toch zijn er meer opties dan je misschien denkt, ook als jouw werkgever een vaststellingsovereenkomst op tafel legt. Weten wat je rechten zijn én wat er wél te onderhandelen valt, kan een groot verschil maken.
Hoe werkt ontslag in de proeftijd
De proeftijd is bedoeld als een wederzijdse kennismakingsperiode. Gedurende die periode mogen zowel jij als je werkgever de arbeidsovereenkomst per direct beëindigen, zonder dat daar een opzegtermijn of toestemming van UWV of de kantonrechter voor nodig is. De spelregels zijn vastgelegd in artikel 7:676 BW. Je werkgever hoeft in principe geen reden te geven voor het ontslag, al moet die reden wél worden verstrekt als jij er uitdrukkelijk om vraagt.
Belangrijk is dat de proeftijd uitsluitend geldig is als die schriftelijk is overeengekomen, voor zowel jou als je werkgever gelijk van duur is, en voldoet aan de wettelijke maximumtermijnen. Bij een contract korter dan zes maanden is een proeftijdbeding überhaupt niet toegestaan. Bij een tijdelijk contract langer dan zes maanden maar korter dan twee jaar geldt een maximum van één maand, en bij een contract van twee jaar of langer of een vast contract is dat maximaal twee maanden. Is de proeftijd langer vastgelegd dan wettelijk toegestaan, of niet schriftelijk afgesproken, dan is het beding nietig en is er juridisch gezien helemaal géén geldige proeftijd.
Wanneer is een proeftijdontslag níet rechtsgeldig
Hoewel de proeftijd een grote vrijheid voor de werkgever biedt, zijn er duidelijke grenzen. Ontslag om een discriminerende reden is ook tijdens de proeftijd verboden. Denk aan ontslag wegens zwangerschap, chronische ziekte, godsdienst of een andere beschermde grond. Wordt jouw proeftijdontslag toch door zo’n reden ingegeven, dan kun je dit aanvechten via de rechter. Je hebt daarvoor wel een strikte termijn: het verzoekschrift moet binnen twee maanden na het ontslag worden ingediend bij de kantonrechter.
Vergeet ook niet te controleren of de proeftijd misschien al eerder is ‘opgebruikt’. Heb je bij dezelfde werkgever al eerder een contract gehad voor vergelijkbare werkzaamheden, of ben je ingestroomd vanuit een uitzendbureau voor hetzelfde werk? Dan mag er in de nieuwe overeenkomst vaak geen nieuwe proeftijd worden afgesproken. In dat geval zou het ontslag juridisch aanvechtbaar kunnen zijn.
De vaststellingsovereenkomst bij proeftijdontslag
Soms kiest een werkgever ervoor om het proeftijdontslag niet eenzijdig door te voeren, maar om jou een vaststellingsovereenkomst (VSO) aan te bieden. Dat kan bewust zijn: de werkgever wil het ontslag in goed overleg regelen en eventuele discussies over de rechtsgeldigheid van de proeftijd voorkomen. Een VSO bij proeftijdontslag biedt jou als werknemer in dat geval juist een kans om te onderhandelen over de voorwaarden.
Let er op dat je bij een vaststellingsovereenkomst niet automatisch recht hebt op een transitievergoeding. Dat recht ontstaat van rechtswege alleen bij eenzijdig ontslag. Maar dat betekent niet dat je niets kunt bedingen: in een VSO kun je afspraken maken over een vrijwillige ontslagvergoeding, en die mag zelfs hoger zijn dan de wettelijke transitievergoeding. Zeker als de werkgever twijfels heeft over de rechtsgeldigheid van de proeftijd, is hij mogelijk bereid een ruimere regeling te treffen.
Plan een vrijblijvend gesprek en ontdek wat we voor je kunnen betekenen.
Plan een gesprekTransitievergoeding en WW bij proeftijdontslag
Word je eenzijdig ontslagen door je werkgever tijdens de proeftijd, dan heb je in beginsel wél recht op een transitievergoeding, ook al gaat het om een kort dienstverband. Het bedrag is dan uiteraard bescheiden, want de vergoeding wordt berekend naar rato van het aantal gewerkte dagen. Maar het principe geldt: ook bij proeftijdontslag op initiatief van de werkgever bestaat er een aanspraak.
Voor een WW-uitkering gelden andere regels. Om aanspraak te kunnen maken op WW moet het initiatief voor de beëindiging aantoonbaar bij de werkgever liggen en mag je geen verwijtbare rol hebben gespeeld in je ontslag. Bij een VSO is het essentieel dat de overeenkomst een neutrale ontslagreden bevat en dat het werkgeversinitiatiefexpliciet is opgenomen. Neem je zelf ontslag tijdens de proeftijd, dan heb je geen recht op een WW-uitkering.
Wat kun je concreet doen na proeftijdontslag
Onderstaande stappen helpen je om overzicht te houden en je positie zo sterk mogelijk te maken:
- Controleer of de proeftijd geldig is. Is hij schriftelijk vastgelegd, voor beide partijen gelijk en niet langer dan wettelijk toegestaan?
- Vraag de reden van ontslag schriftelijk op. Je hebt het recht om te weten waarom je wordt ontslagen, en die reden kan bepalend zijn voor je verdere stappen.
- Beoordeel of er sprake is van discriminatie of misbruik. Is er een beschermde grond in het spel? Dan kan het ontslag aanvechtbaar zijn via de kantonrechter.
- Ga na of de proeftijd al eerder was ingezet. Bij opvolgend werkgeverschap of een eerder contract voor dezelfde functie kan de proeftijd nietig zijn.
- Wacht niet te lang als je wilt procederen. De termijn voor het aanvechten van een discriminatoir proeftijdontslag bedraagt slechts twee maanden.
- Onderhandel over een VSO als dat op tafel ligt. Zet in op een vergoeding, een neutrale ontslagreden en een correcte einddatum voor je WW-aanspraak.
- Laat de VSO altijd controleren voordat je tekent. Ontbrekende of onjuiste bepalingen kunnen directe gevolgen hebben voor je inkomen na ontslag.
Waarom Arbeidsjurist Eindhoven
Proeftijdontslag voelt vaak onverwacht en oneerlijk. Bij Arbeidsjurist Eindhoven weten we hoe je in zo’n situatie het hoofd koel houdt én het beste resultaat bereikt. Of je nu wil weten of jouw proeftijd überhaupt geldig was, of je een aangeboden VSO wil laten nakijken en verbeteren: wij staan voor je klaar. Praktisch, persoonlijk en zonder omwegen. Neem vrijblijvend contact op voor een eerste gesprek. We denken graag met je mee over jouw opties, ook als je in de regio Eindhoven of Brabant werkt.
Veelgestelde vragen
Heb ik recht op een transitievergoeding als ik in mijn proeftijd word ontslagen?
Ja, word je op initiatief van je werkgever ontslagen tijdens de proeftijd, dan heb je in beginsel recht op een transitievergoeding. Het bedrag is klein omdat het wordt berekend naar rato van het aantal gewerkte dagen, maar het recht bestaat wel. Bij een vaststellingsovereenkomst is er geen automatisch recht op de wettelijke transitievergoeding; die moet je dan zelf bedingen.
Kan ik een proeftijdontslag aanvechten?
Dat hangt af van de situatie. Is de proeftijd niet schriftelijk vastgelegd, te lang, of geldt hij niet gelijkelijk voor beide partijen, dan is het beding nietig en is het ontslag mogelijk niet rechtsgeldig. Ook ontslag om een discriminerende reden, zoals zwangerschap, chronische ziekte of religie, is verboden, zelfs tijdens de proeftijd. Je moet dan wel snel handelen: een verzoekschrift bij de kantonrechter moet binnen twee maanden na het ontslag worden ingediend.
Waarom biedt een werkgever een VSO aan bij proeftijdontslag in plaats van gewoon op te zeggen?
Een werkgever kiest soms voor een vaststellingsovereenkomst omdat hij discussie over de geldigheid van de proeftijd wil voorkomen, of omdat hij het ontslag in goed overleg wil regelen. Voor jou als werknemer biedt dat juist onderhandelingsruimte: je kunt vragen om een vergoeding, een neutrale ontslagreden en een correcte einddatum die je WW-aanspraak veiligstelt.
Heb ik recht op een WW-uitkering na proeftijdontslag met een vaststellingsovereenkomst?
In principe wel, mits de VSO aan de voorwaarden van het UWV voldoet. De overeenkomst moet een neutrale ontslagreden bevatten, het initiatief voor het ontslag moet bij de werkgever liggen en de juiste fictieve opzegtermijn moet in acht worden genomen. Neem je zelf ontslag, dan heb je geen recht op WW. Laat de VSO altijd controleren om verrassingen achteraf te voorkomen.
Mag mijn werkgever mij in de proeftijd ontslaan terwijl ik ziek ben?
Ja, het opzegverbod bij ziekte geldt niet tijdens de proeftijd. Je werkgever mag je dus ontslaan ook al ben je ziek. Ziekte mag echter niet de reden zijn voor het ontslag; dat zou discriminatie op grond van handicap of chronische ziekte kunnen opleveren. Ben je ziek ontslagen en vermoef je dat dit de echte reden was, dan is juridisch advies inwinnen verstandig.
We denken graag met je mee. Voor advies op maat voor jouw situatie gaan we graag met je in gesprek. Aan de inhoud van deze pagina kunnen geen rechten worden ontleend en er kunnen onjuistheden in voorkomen.
