Word jij geraakt door een grootschalige ontslagronde bij jouw werkgever in Eindhoven of de Brainport-regio? Dan is er mogelijk sprake van collectief ontslag. Gelukkig biedt de wet je als werknemer meer bescherming dan bij een gewoon individueel ontslag. In dit artikel lees je precies wat collectief ontslag inhoudt, welke regels jouw werkgever moet naleven en welke stappen jij kunt zetten om jouw positie te bewaken.
Wanneer spreek je van collectief ontslag
Niet elk ontslag waarbij meerdere collega’s tegelijk vertrekken, valt automatisch onder de wettelijke regels voor collectief ontslag. Er is pas sprake van collectief ontslag als aan drie voorwaarden tegelijk wordt voldaan.
Ten eerste moet jouw werkgever van plan zijn minstens twintig arbeidsovereenkomsten te beëindigen. Ten tweede moeten die ontslagen plaatsvinden binnen een aaneengesloten periode van drie maanden. Ten derde moeten de betrokken werknemers werkzaam zijn binnen één UWV-werkgebied.
Belangrijk om te weten: het maakt niet uit hoe het ontslag wordt vormgegeven. Of jij nu een vaststellingsovereenkomst (VSO) ontvangt, jouw werkgever een UWV-procedure start of de kantonrechter wordt ingeschakeld — alle beëindigingsvormen op initiatief van de werkgever tellen mee voor de drempel van twintig.
De Wet melding collectief ontslag en wat die voor jou betekent
Zodra aan de bovengenoemde drempel wordt voldaan, geldt de Wet melding collectief ontslag (WMCO). Deze wet legt jouw werkgever een reeks verplichtingen op die er specifiek op gericht zijn jouw belangen te beschermen.
De twee voornaamste verplichtingen zijn een meldingsplicht en een raadplegingsplicht. Jouw werkgever moet het voornemen tot collectief ontslag schriftelijk melden bij het UWV én bij de betrokken vakbonden. Daarna moet hij met de vakbonden in overleg over de mogelijkheden om het aantal ontslagen te beperken of de gevolgen ervan te verzachten.
Naast de vakbonden speelt ook de ondernemingsraad (OR) een rol. Op grond van de Wet op de ondernemingsraden heeft de OR adviesrecht over belangrijke besluiten als een grootschalige reorganisatie. Als jouw werkgever dat advies naast zich neerlegt, kan de OR naar de Ondernemingskamer in Amsterdam stappen.
De wachttijd van één maand
Een van de meest werknemersvriendelijke aspecten van de WMCO is de verplichte wachttijd. Nadat de melding bij het UWV compleet is, mag jouw werkgever gedurende één maand geen uitvoering geven aan het voorgenomen ontslag. Dat betekent dus ook dat er in die periode geen vaststellingsovereenkomst mag worden aangeboden of ondertekend.
Deze maand is er niet voor niets: zij geeft jou, de vakbonden en de OR de ruimte om alternatieven te bespreken en eventueel een sociaal plan af te spreken. De wachttijd vervalt alleen als de betrokken vakbonden schriftelijk verklaren dat zij zijn geraadpleegd en akkoord gaan met de ontslagen.
Het sociaal plan jouw vangnet bij collectief ontslag
In de praktijk wordt bij collectief ontslag vaak een sociaal plan opgesteld. Daarin worden afspraken vastgelegd over de manier waarop de gevolgen van het ontslag worden verzacht. Denk aan outplacement, een zoektermijn voor nieuw werk en eventuele aanvullende vergoedingen bovenop de wettelijke transitievergoeding.
Een sociaal plan dat tot stand komt in samenwerking met de vakbonden weegt zwaarder dan een plan dat de werkgever eenzijdig opstelt. In het eerste geval kan het zelfs de status van een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) hebben, wat de rechtszekerheid voor jou vergroot. Toch is het opstellen van een sociaal plan niet wettelijk verplicht; werkgevers en vakbonden zijn alleen gehouden om er over te overleggen.
Plan een vrijblijvend gesprek en ontdek wat we voor je kunnen betekenen.
Plan een gesprekLet er ook op wat er in het sociaal plan staat over de ontslagvolgorde. Bij collectief ontslag is het afspiegelingsbeginsel verplicht van toepassing. Dit beginsel bepaalt welke werknemers voor ontslag in aanmerking komen, op basis van leeftijdsgroepen binnen een uitwisselbare functiecategorie. Bekijk voor meer achtergrondinformatie ook de uitgebreide toelichting op Reorganisatie en bedrijfseconomisch ontslag in Eindhoven.
Jouw recht op transitievergoeding
Ook bij collectief ontslag heb je als werknemer gewoon recht op een transitievergoeding, tenzij in een cao een gelijkwaardige vervangingsregeling is opgenomen die gericht is op het voorkomen of verkorten van werkloosheid. De wettelijke berekening is eenvoudig: je bouwt per volledig gewerkt dienstjaar een derde bruto maandsalaris op, te rekenen vanaf de eerste werkdag.
In 2026 bedraagt de maximale transitievergoeding € 102.000 bruto. Verdien je meer dan dit bedrag op jaarbasis, dan geldt jouw volledige bruto jaarsalaris als wettelijk maximum. Vergelijk dit altijd met wat er in een eventueel sociaal plan staat; soms is de vergoeding uit het plan hoger, maar dat hoeft zeker niet altijd het geval te zijn.
Wat als jouw werkgever de WMCO niet naleeft
De WMCO heeft tanden. Houdt jouw werkgever zich niet aan de meldingsplicht, de raadplegingsverplichting of de wachttijd van één maand, dan zijn de gedane ontslagen of gesloten beëindigingsovereenkomsten vernietigbaar. Dat betekent in de praktijk dat de arbeidsovereenkomst geacht wordt te zijn blijven voortbestaan, met alle financiële consequenties van dien.
Vermoed jij dat jouw werkgever de regels niet correct heeft gevolgd? Wacht dan niet te lang. Voor het vernietigen van het ontslag gelden strikte termijnen waarbinnen je actie moet ondernemen.
Praktische tips als jij te maken krijgt met collectief ontslag
- Controleer of het aantal ontslagen de drempel van twintig binnen drie maanden haalt, inclusief collega’s die een VSO ontvangen.
- Vraag na of de melding bij UWV en vakbonden daadwerkelijk is gedaan voordat er een beëindigingsvoorstel op tafel komt.
- Teken geen vaststellingsovereenkomst tijdens de wachttijd van één maand, tenzij je precies weet wat je rechten zijn.
- Lees het sociaal plan aandachtig door en vergelijk de geboden vergoeding met de wettelijke transitievergoeding van 2026.
- Controleer of het afspiegelingsbeginsel correct is toegepast bij de selectie van boventallige medewerkers.
- Wees je bewust van de bedenktermijn van veertien dagen na ondertekening van een vaststellingsovereenkomst; je kunt de VSO in die periode schriftelijk herroepen.
- Raadpleeg tijdig een arbeidsrechtspecialist, zeker als je twijfelt over de juistheid van het aanbod of de gevolgde procedure.
Waarom Arbeidsjurist Eindhoven
Bij Arbeidsjurist Eindhoven kennen we de lokale arbeidsmarkt in Eindhoven en de bredere Brainport-regio door en door. Of je nu een voorstel voor een vaststellingsovereenkomst hebt ontvangen, twijfelt over de hoogte van jouw transitievergoeding of vermoedt dat de WMCO-procedure niet correct is gevolgd: wij denken direct praktisch met je mee. Neem vrijblijvend contact op en ontdek wat wij voor jou kunnen betekenen.
Veelgestelde vragen
Vanaf hoeveel ontslagen spreek je van collectief ontslag in Nederland?
Er is sprake van collectief ontslag zodra een werkgever binnen drie maanden twintig of meer arbeidsovereenkomsten beëindigt binnen één UWV-werkgebied, ongeacht of dit via een UWV-procedure, kantonrechter of vaststellingsovereenkomst gebeurt.
Mag mijn werkgever mij direct een vaststellingsovereenkomst aanbieden bij collectief ontslag?
Nee. Na de verplichte melding bij het UWV en de vakbonden geldt een wachttijd van één maand. Gedurende die maand mag jouw werkgever geen uitvoering geven aan het ontslag en dus ook geen vaststellingsovereenkomst aanbieden of laten ondertekenen.
Heb ik bij collectief ontslag recht op een sociaal plan?
Een werkgever is wettelijk niet verplicht een sociaal plan op te stellen, maar moet wel overleggen met de vakbonden over de mogelijkheden om de gevolgen van het ontslag te verzachten. In de praktijk wordt bij grootschalige ontslagen bijna altijd een sociaal plan afgesproken.
Wat is de maximale transitievergoeding bij collectief ontslag in 2026?
In 2026 bedraagt de wettelijke maximale transitievergoeding € 102.000 bruto. Verdien je meer dan dit bedrag op jaarbasis, dan geldt jouw volledige bruto jaarsalaris als maximum. Je bouwt per volledig dienstjaar een derde bruto maandsalaris op.
Wat kan ik doen als mijn werkgever de WMCO-regels niet heeft nageleefd?
Als jouw werkgever de meldingsplicht, de raadplegingsverplichting of de wachttijd van één maand niet heeft nageleefd, is het ontslag of de beëindigingsovereenkomst vernietigbaar. Je dient dan wel tijdig actie te ondernemen. Laat jouw situatie zo snel mogelijk beoordelen door een arbeidsrechtspecialist.
We denken graag met je mee. Voor advies op maat voor jouw situatie gaan we graag met je in gesprek. Aan de inhoud van deze pagina kunnen geen rechten worden ontleend en er kunnen onjuistheden in voorkomen.
